Khi thiết kế không gian sống cho người cao tuổi, việc đảm bảo an toàn và tiện nghi là điều tối quan trọng. Chia khu vực phòng vệ sinh thành 3 khu riêng biệt không chỉ giúp giảm thiểu nguy cơ trượt ngã mà còn mang lại cảm giác thoải mái cho người sử dụng. Bên cạnh đó, việc sử dụng nội thất tối giản và hệ thống tự động sẽ tạo nên một môi trường sống dễ dàng hơn cho những người có phản ứng và khả năng di chuyển chậm do tuổi tác. Như vậy, ưu tiên cho sự tiện lợi và an toàn trong thiết kế nhà ở chính là chìa khóa để cải thiện chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi. Dưới đây là 6 điều mà các gia chủ cần lưu ý.
Bố trí các khu vực sinh hoạt hợp lý trong khi thiết kế nhà
Để giảm thiểu quãng đường di chuyển, nơi sinh hoạt của người lớn tuổi (phòng ngủ, phòng khách, vườn…) nên được bố trí gần thang máy, thang bộ… Phòng ngủ nên được thiết kế thêm phòng vệ sinh bên trong để tiện lợi cho việc sử dụng, đặc biệt vào ban đêm.
Trong thiết kế nhà, phòng ngủ cho 2 người lớn tuổi, nên tách thành 2 giường riêng biệt thay vì 1 giường đôi. Nếu 1 người trằn trọc, thức giấc giữa đêm, người còn lại sẽ không bị ảnh hưởng, ổn định giấc ngủ.
Thiết kế thang máy kết hợp thang bộ
Các kiến trúc sư khuyên rằng việc lắp đặt thang máy là cần thiết ngay cả với những ngôi nhà chỉ có từ 2 đến 3 tầng. Theo họ, đây là một khoản đầu tư hợp lý, mang lại sự an toàn cho người cao tuổi. Thang máy giúp họ di chuyển một cách dễ dàng đến các không gian như phòng thờ hay sân thượng, nơi họ thường thích chăm sóc cây cối và thắp hương.
Đối với cầu thang bộ, gia chủ nên tránh thiết kế các kiểu thang xoắn, chéo hoặc có bậc hình tam giác, đặc biệt là ở các góc 90 độ, vì điều này có thể gây khó khăn cho người lớn tuổi và trẻ em. Bậc thang nên được thiết kế với chiều cao không quá 15 cm và bề rộng tối thiểu 26 cm, giúp người lớn tuổi di chuyển một cách nhẹ nhàng và an toàn.
Khi thiết kế cầu thang cho người cao tuổi hoặc những người có vấn đề về tim mạch, việc tránh thang xoắn là rất quan trọng. Cầu thang nên có chiếu nghỉ, với mỗi vế không vượt quá 9 bậc, chiều cao mỗi bậc khoảng 15 cm, và bề rộng mặt bậc từ 27 cm đến 30 cm. Quan trọng hơn, cầu thang cần được trang bị tay vịn ở cả hai bên để đảm bảo an toàn tối đa cho người sử dụng.
Phân phòng vệ sinh thành 3 khu riêng biệt
Khi thiết kế nhà, phòng vệ sinh nên được chia thành các khu vực riêng biệt như bồn cầu, lavabo và khu tắm ướt. Sự phân chia này giúp người lớn tuổi dễ dàng nhận biết và điều hướng, từ đó giảm thiểu nguy cơ trượt ngã trong quá trình di chuyển. Kiến trúc sư không khuyến khích việc sử dụng dép riêng trong nhà vệ sinh, vì điều này có thể làm giảm độ bám của chân trên sàn, gây khó khăn trong việc di chuyển.
Đối với khu tắm, nơi có độ ẩm cao, gia chủ nên chọn loại đá có bề mặt nhám để lát sàn, nhằm tăng cường độ ma sát và giảm nguy cơ trượt chân. Bên cạnh đó, các khu vực khác trong phòng cần được trang bị tay nắm vịn hoặc tay nắm khẩn cấp. Hệ thống này thường được thiết kế với dây giật, giúp người sử dụng có thể dễ dàng báo động trong trường hợp khẩn cấp.
Để tăng cường sự hỗ trợ cho người cao tuổi, việc lắp đặt tay vịn inox trong nhà vệ sinh là rất quan trọng, giúp họ dễ dàng đứng lên và ngồi xuống. Ngoài ra, việc bố trí tay vịn dọc theo tường sẽ tạo thuận lợi cho việc di chuyển trong nhà, tương tự như thiết kế của hành lang bệnh viện. Các rào cản giữa các khu chức năng nên được thiết kế thấp hoặc không có bậc để giảm thiểu nguy cơ ngã. Đối với cầu thang, cần lắp đặt tay vịn dọc theo tường để người cao tuổi có thể dễ dàng di chuyển lên xuống.
Không lắp cửa mở vào trong cho nhà vệ sinh
Cửa mở vào trong sẽ gây khó khăn, bất tiện trong trường hợp cần phải phá cửa vào phòng khi có tình huống khẩn cấp. Khi cửa mở vào trong, không gian bên trong phòng tắm bị thu hẹp, khó cho người lớn tuổi di chuyển, cản trở việc phá cửa từ bên ngoài.
Thay vào đó, gia chủ nên chọn loại cửa mở ra ngoài hoặc cửa trượt cho phòng vệ sinh. Cửa trượt sẽ an toàn, tiện lợi hơn trong việc tháo lắp, sử dụng. KTS cho biết đây cũng là yêu cầu bắt buộc trong thiết kế của nhiều bệnh viện để phòng ngừa bất trắc, dễ dàng tiếp cận bệnh nhân khi cần thiết.
Lắp đặt hệ thống tự động và cảm biến ánh sáng
Thay vì công tắc truyền thống, gia chủ nên lắp đặt hệ thống cảm biến ánh sáng. Đèn sẽ tự động bật – tắt khi người lớn tuổi thức dậy vào ban đêm và di chuyển đến phòng vệ sinh. Hệ thống có giá thành trung bình, lắp đặt dễ dàng, giúp người lớn tuổi quan sát đường đi và sử dụng không gian an toàn hơn.
Ngoài ra, các thiết bị tự động cũng được ứng dụng để giảm bớt việc người lớn tuổi phải thao tác quá nhiều. Ví dụ, gia chủ có thể lắp thêm thùng rác tự động mở khi đưa tay tới gần, thay vì phải đạp chân để mở nắp. Các thiết bị như vòi rửa, bồn cầu cũng nên có chức năng tự động để tăng cường tiện nghi và an toàn.
Tối giản nội thất
Gia chủ nên tránh các thiết kế nhiều góc cạnh, nhọn mà nên sử dụng hình thức bo tròn, cong mềm mại để giảm nguy cơ bị va đập. Các góc, cạnh cần có đệm cao su bảo vệ để tránh chấn thương, đặc biệt là cạnh lavabo.
Hạn chế bày biện quá nhiều đồ đạc trong không gian, chỉ trưng dụng những vật dụng cơ bản và cần thiết. KTS khuyên nên đảm bảo các đồ vật được gắn cố định, hạn chế nguy hiểm cho người lớn tuổi, tầm nhìn hạn chế có thể vấp ngã.
Nguồn: VNExpress
